28 чэрвеня — адна з самых трагічных дат у гісторыі беларускай культуры. У гэты дзень у 1942 годзе пры нявысветленых абставінах загінуў народны паэт Беларусі Янка Купала. Яго смерць дагэтуль застаецца адной з самых загадкавых падзей у беларускай літаратурнай гісторыі.
Янка Купала, сапраўднае імя якога Іван Луцэвіч, быў не толькі выбітным паэтам, але і празаікам, драматургам, публіцыстам, перакладчыкам, адным з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры. У сваіх творах ён уздымаў тэмы нацыянальнай годнасці, лёсу беларускага народа, любові да роднай зямлі і беларускай мовы. Яго паэзія дапамагла сфарміраваць нацыянальную самасвядомасць некалькіх пакаленняў беларусаў.
У чэрвені 1942 года Купала знаходзіўся ў Маскве. Ён жыў у гасцініцы «Масква» і рыхтаваўся адзначыць сваё 60-годдзе, якое павінна было адбыцца ўжо праз некалькі дзён — 7 ліпеня. Аднак 28 чэрвеня жыццё паэта абарвалася: ён упаў у лесвічны пралёт з дзясятага паверха гасцініцы.
Што адбылося насамрэч, дакладна невядома і сёння. За дзесяцігоддзі былі агучаны розныя версіі — ад няшчаснага выпадку да самагубства і наўмыснага забойства. Адназначнага пацверджання ніводная з іх не атрымала. Тым не менш многія гісторыкі звяртаюць увагу, што ў папярэднія гады Янка Купала знаходзіўся пад пастаянным ціскам савецкай улады, перажыў кампаніі палітычнага пераследу і абвінавачанні ў «нацыяналізме».
Літаратурная спадчына Купалы стала неад’емнай часткай беларускай культуры. Яго вершы «А хто там ідзе?», «Спадчына», «Мая малітва», паэма «Курган», а таксама п’есы «Паўлінка» і «Раскіданае гняздо» ўваходзяць у залаты фонд беларускай літаратуры. Яны і сёння вывучаюцца ў школах, ставяцца на сцэне і застаюцца актуальнымі для чытачоў.
Імем Янкі Купалы названы вуліцы, бібліятэкі, навучальныя ўстановы, музеі і Нацыянальны акадэмічны тэатр у Мінску. Яго творчасць працягвае нагадваць пра каштоўнасць беларускай мовы, культуры і гістарычнай памяці, а дата 28 чэрвеня застаецца днём памяці аднаго з найвялікшых творцаў Беларусі.
