Нечаканае адкрыццё адбылося ў касцёле Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ласкавай у вёсцы Задарожжа. Высветлілася, што Язеп Драздовіч, якога звычайна ўспрымаюць выключна як аўтара ўласных карцін, дываноў і філасофскіх візій, меў непасрэднае дачыненне і да аднаўлення сакральнага жывапісу.
Усё пачалося падчас пілігрымкі Росіца — Будслаў. Даследчык Дзмітрый Моніч, вядучы навуковы супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея, звярнуў увагу на абраз «Святы Францішак і Хрыстос», размешчаны высока на калоне храма. Нават знізу манера выканання падалася яму падазрона знаёмай.
Асаблівую ўвагу прыцягнулі колеры і пластыка выявы. Металічныя шаты на плашчы Хрыста былі пафарбаваныя ў нетыповы для кананічных абразоў салатова-зялёны колер — адзін з улюбёных у Драздовіча. Твар Ісуса з наіўнай мадэляцыяй і высокім ілбом таксама адпавядаў яго почырку.
Канчаткова здагадкі пацвердзіліся пасля зняцця абраза для агляду. У правым ніжнім куце выявілі надпіс: «pro Restaŭracija J D. u 1925 h.», дзе ініцыялы адназначна счытваюцца як Jazep Drazdovič. Дадатковы доказ знайшлі пад металічным акладам — на пярсцёнку святога Францішка чорнай фарбай было напісана: «абраз перамалёван 1925 г.».
Для даследчыкаў гэта стала сапраўдным адкрыццём, бо раней у навуковых працах не згадвалася, што Драздовіч займаўся рэстаўрацыяй або перапрацоўкай чужых сакральных твораў.
Дата перамалёўкі дакладна супадае з біяграфіяй мастака. У 1925 годзе ён працаваў настаўнікам малявання ў Глыбокім, непадалёк ад Задарожжа. Пробашчам касцёла ў той час быў ксёндз Францішак Рамейка — актыўны ўдзельнік беларускага нацыянальнага руху і прыхільнік ужывання роднай мовы ў касцёле. Агульныя культурныя і моўныя погляды, відавочна, і сталі падставай для замовы на аднаўленне алтарнага абраза.
Пасля выяўлення аўтарства ікона была перавезена ў Мінск для навуковых даследаванняў. Рэнтгеналагічны аналіз паказаў, што пад пластом 1925 года захоўваецца больш стары і прафесійна выкананы жывапіс, верагодна XVIII стагоддзя.
Даследаванні выявілі і істотную розніцу: у версіі Драздовіча рана ад дзіды на целе Хрыста размешчана злева, што супярэчыць традыцыйнай іканаграфіі. У ніжнім, арыгінальным пласце невядомы мастак XVIII стагоддзя адлюстраваў рану справа — кананічна правільна.
Перад рэстаўратарамі паўстала складаная дылема — раскрываць больш ранні жывапіс ці захаваць працу Драздовіча. У выніку было вырашана пакінуць пласт 1925 года: фарба наносілася без прамежкавага грунту, і яе зняцце магло прывесці да незваротных пашкоджанняў. Да таго ж сама перамалёўка ўжо мае вялікую гістарычную і мемарыяльную каштоўнасць.
Адметным аказаўся і сюжэт абраза. Гэта рэдкая іканаграфія — «Святы Францішак спаталяе смагу з боку Хрыста». Дзмітрый Моніч знайшоў аналаг гэтай сцэны ў Італіі — на алтарным палатне пачатку XVI стагоддзя ў кляштары капуцынаў Монтэкасале. Сюжэт сімвалізуе вяртанне да вытокаў веры і духоўнае спажыванне «жывой вады».
Так выпадковая назіральнасць дазволіла адкрыць яшчэ адну, раней невядомую старонку ў спадчыне Язепа Драздовіча.